Tự học là một niềm vui


Tác giả Tom Peters từng nói, “Sự nghiệp là tập hợp những dự án đem lại cho bạn kiến thức, kỹ năng, mở rộng mối quan hệ với đồng nghiệp và giới hạn của bản thân.”

12744298_10154254931751874_8389049490576330528_n
Photo by @studdedhearts (http://bit.ly/1msembj)

Thẳm sâu trong trái tim của những người mong muốn phát triển bản thân là khao khát học hỏi không ngừng. Những ai sẵn lòng mở rộng tâm trí để đón nhận tri thức mới và nâng cao kỹ năng bản thân sẽ có được thành công trong tương lai.

Nhưng làm thế nào để nuôi dưỡng niềm say mê học tập này? Chẳng phải ai cũng muốn học ư? Có ai từng nói câu, “Tôi rất ghét học hỏi điều mới?”. Sự thoải mái và an toàn thường nhật dễ làm chúng ta quên đi điều gì là thực sự quan trọng, tầm nhìn dần trở nên hạn hẹp và trở nên trì trệ. Sau một ngày dài làm việc, xem phim sẽ thú vị hơn nhiều là bỏ ra hai ba giờ đọc sách và trầm tư suy nghĩ về mọi thứ.

Sự tự mãn không dẫn ta đến thành công. Chúng ta đang ở thời đại mà công việc có thể thay đổi theo cấp tháng. Có thể chỉ trong tuần sau bạn lại có công việc mới. Nhưng khi nói về sự nghiệp cả cuộc đời khì không ai chắc chắn cả.

Ý tưởng làm mãi một công việc nào đó đã trở nên lỗi thời, như hệ quả tất yếu của hệ thống tư duy công nghiệp. Việc thay đổi công việc đột ngột như từ một CPA chuyển thành giáo viên yoga hay từ bỏ công việc mình đã làm mấy chục năm để theo đuổi nghệ thuật không còn quá lạ lẫm.

Bằng việc học hỏi tư duy của học sinh và đưa việc tự học vào thói quen hàng ngày của mình, bạn có thể rèn dũa và mở rộng kỹ năng của mình, đồng thời mở mang trí tuệ. Sau khi trải qua khoảng thời gian thích nghi, những tiến bộ sẽ đến.

Những cách sau có thể giúp chúng ta khơi gợi và gìn giữ đam mê học tập:

1/ Bắt đầu bằng việc học hỏi từ những tấm gương đi trước

“Tôi khoác những phẩm chất cao quý của các vĩ nhân lên sự kém cỏi của bản thân” – Michel De Montaigne

Những con người vĩ đại sẽ là tấm gương soi sáng cho chúng ta. Bạn có thể chọn tấm gương trong lĩnh vực mình theo đuổi và luôn hướng về họ. “Những khi không tin tưởng bản thân, họ đã vượt qua bằng cách này” hay “Mỗi sáng thức dậy họ đều làm việc đó để đảm bảo hoàn thành tốt mọi việc.” Khác hoàn toàn đối với việc không ngừng so sánh và cảm thấy bản thân vô dụng, điều này giúp ta tìm được hình mẫu của cảm hứng và động lực để tìm ra nhịp điệu riêng của bản thân và cố gắng nhiều hơn nữa.

12507695_892255594227155_1460011090043039116_n
“Window of books” Found on Pinterest

Những người anh hùng của tôi đều không còn sống nữa, mà nếu có thì tôi cũng chẳng có dịp gặp họ ngoài đời. Tôi học hỏi từ họ thông qua sách, các bài phỏng vấn, bài báo và những câu nói mà tôi luôn ghi khắc vào lòng mình. Để rồi mỗi khi mất phương hướng hay tràn ngập sự nghi ngờ, những câu nói đó lại giúp tôi bình tâm lại và tiếp tục tiến bước.

Chẳng phải là quá tuyệt vời nếu như có người thầy ở bên cạnh chia vui khi ta đạt thành quả hay nói rằng, “Thầy đã từng trải qua chuyện tương tự, thầy nghĩ là con nên làm thế này” hay sao? Nhưng điều như thế rất khó xảy ra, và chờ đợi nó chẳng khác gì bạn ngồi chờ thành công đến với bạn. Nhưng chúng ta hoàn toàn có thể chủ động lựa chọn hình mẫu cho mình, học hỏi và tìm ra những yếu tố tạo nên họ để rồi áp dụng vào cuộc sống. Hơn nữa, bạn còn có thể biết được họ đã được truyền cảm hứng từ ai từ đó mở mang sự hiểu biết của mình.

2/ Tận dụng những cơ hội học tập miễn phí

“Bạn có thể nào phung phí thậm chí chỉ một ngày mà không tận dụng những cơ hội quý báu trước mắt sao? Bạn có thể chấp nhận sự mờ nhạt hiện tại trong khi thế gian đủ chỗ cho bạn tỏa sáng?” – Seth Godin

Công nghệ đã biến chúng ta thành những chuyên gia thu nhặt thông tin. Sách, podcasts, blogs, các khóa học online hay công cụ để kết nối với mọi người đều có thể giúp bạn học bất cứ thứ gì bạn muốn. Chúng ta đang ở thời đại mà việc học trở nên dễ dàng và tiện lợi nhất. Các cụ kỵ ngày xưa nếu biết có nhiều công cụ học hành như thế, họ hẳn sẽ ngạc nhiên vô cùng khi thấy bạn không học và đọc miệt mài mỗi ngày.

Tháng 12 năm 2013, tôi quyết định học vẽ. Suy nghĩ đầu tiên của tôi là, “Mình nên đăng ký các khóa học thêm ở trường” nhưng học phí lên tới gần 1.000 USD cho mỗi khóa học. Nên thay vì thế, tôi tìm trên mạng và biết đến một khóa học vẽ chân dung với giá chỉ 20 USD. Tôi lên Youtube tìm các video “101 bí quyết vẽ đẹp” (nguyên văn “Drawing 101 tips”) rồi miệt mài làm theo. Tôi theo dõi Instagram của những nghệ sỹ nổi tiếng, học theo các bản sketch và xem các video hướng dẫn của họ. Tôi email cho một vài người để hỏi thêm về kinh nghiệm. Tôi đọc qua những quyển sách về vẽ. Hơn hết, tôi thực hành mỗi ngày. Tất cả những điều trên giúp tôi phát triển tư duy và kỹ thuật của mình.

Những website như CreativeLive, Skillshare và Khan Academy cung cấp những kiến thức vô giá cho tất cả mọi người. Hãy tận dụng những cơ hội quý báu này.

3/ Khám phá thêm những điều mới mẻ

“Tư duy sáng tạo thường được mở rộng khi kết nối những thứ tưởng chừng như không liên quan lại với nhau. Sức sáng tạo có thể đến từ tất cả mọi thứ xung quanh ta.” – Sir Ken Robinson

Chẳng hạn nếu bạn là một graphic designer, tại sao không học thêm về kiến trúc hay thời trang Hy Lạp? Hoặc giả sử bạn là huấn luyện viên thể hình, tại sao không thử khóa học về kỹ năng nói chuyện trước đám đông hay tìm hiểu về tiểu sử của những huấn luyện viên thể thao nổi tiếng?

Một thú vui trong học tập của tôi là học thứ tưởng như chẳng liên quan và sau đó gắn kết vào sở thích của mình. Khi hiểu rằng tư duy của tôi được thiết lập để kết nối mọi điểm lại với nhau, dù không liên quan đến thế nào đi chăng nữa, tôi tự do khai phá mọi góc nhìn và mở rộng sự sáng tạo tới tận cùng.

Nếu nhận thấy mình luôn dành thời gian tìm hiểu về một lĩnh vực nào đó, hãy thay đổi. Đào sâu vào những phần mà mình chưa biết tới và cố gắng kết nối chúng lại. Có thể trong hiện tại, điều này chưa thực sự quan trọng. Nhưng trong quá trình học lâu dài, những học sinh xuất sắc luôn biết cách kết nối các điểm trong từng chặng lại với nhau.

4/ Biến việc học thành thói quen

“Giáo dục là điều người khác làm cho bạn và học tập là điều bạn làm cho chính mình. Một cây bút chì #2 chẳng thể nào giúp bạn chinh phục đỉnh núi cao… Điều bạn cần học là phương pháp học.” – Joi Ito

12698123_10154238504981874_2939841828504222444_o
ST HONORÉ | BOULANGERIE >> portland, or by melissagreen

Khao khát học hỏi chính là tài sản quý giá giúp bạn đi xa trong hành trình của mình. Nếu không có nó, chúng ta sẽ chỉ là những cá thể trì trệ. Chúng ta sẽ hài lòng và thoải mái với hiện tại và chẳng cần học thêm điều gì nữa. Suy nghĩ này vô cùng nguy hại: luôn có những thứ mà ta phải học hỏi mỗi ngày để nâng cao chất lượng công việc và cuộc sống.

Tuy nhiên học không phải là tất cả. Việc thực hành, áp dụng những điều đã học vào cuộc sống cũng quan trọng không kém. Triết gia người La Mã cổ đại Seneca đã từng nói, “Nếu có cơ hội đón nhận sự khôn ngoan nhưng không được phép chia sẻ cho bất kỳ ai, tôi sẽ từ chối. Nếu học hỏi mà không chia sẻ thì không có gì vui nữa.”

Học hỏi không phải là một tính cách hay một tài năng. Nó là sự thừa nhận rằng mình vẫn chưa đủ giỏi, thế giới này còn quá nhiều điều mình chưa biết để từ đó cải thiện, đột phá và cống hiến những điều thực sự ý nghĩa cho bản thân và xã hội.

Cách để kiểm soát những câu hỏi xuất hiện trong quá trình học.

Học theo nhóm với bạn bè hay đồng nghiệp

Mỗi ngày tôi tham gia vào những cuộc đối thoại giúp tôi truy vấn lại những gì mình đã học. Những kiến thức đó hữu ích như thế nào và tại sao? Làm thế nào để có thể áp dụng chúng vào cuộc sống? Tại sao tôi không thấy điều này quan trọng và có ích? Bạn có thể học với bất kỳ ai. Dành ra một giờ mỗi ngày để bàn luận về những điều thú vị bạn học được. Đi cà phê hay tổ chức các buổi tiệc với những người bạn tôn trọng. Chia sẻ với họ những ý tưởng làm bạn thích thú và từ những góc nhìn mới mẻ của họ mở rộng tư duy của mình.

Áp dụng những gì học được

Thông tin giúp mở mang trí óc bạn, nhưng liệu bạn có áp dụng được chúng vào trong cuộc sống thường nhật? Học hỏi là quá trình caiir thiện cuộc sống của bản thân và đưa ra nhũng quyết định đúng đắn hơn. Thật vô nghĩa nếu chỉ học mà không hành.

Nghi ngờ tất cả mọi thứ

Hãy xem xét và kiểm chứng lại tất cả mọi thứ. Hãy luôn đặt câu hỏi tại sao. Hãy luôn xem xét mọi việc một cách toàn diện nhất để hiểu được cặn kẽ cách thức hoạt động của chúng.

Chia sẻ những gì bạn học được

Mỗi khi hoàn thành xong các tác phẩm của mình tôi thường chia sẻ về những điều mình học được trên blog. Đó là một cách giúp tôi liên kết các điếm và kiểm tra lại tính mạch lạc trong tư duy của tôi.  Nếu không muốn chia sẻ công khai, bạn có thể lưu lại dưới dạng ghi chép, như một cách để lưu trữ những suy nghĩ của mình.

Lưu giữ các ghi chép cùng một chỗ

Ngay giờ đây tôi có thể mở Evernote lên và đọc lại tất cả những ghi chép của mình. Tôi tổ lưu trủ những suy nghĩ và kiến thức của mình thật ngăn nắp và có tổ chức, từ những câu nói, giai thoại, hình ảnh ví von, nghiên cứu, tới những link video hay. Đây là điều mà tôi thích nhất về quá trình tự học của mình.

Mỗi khi highlight thứ gì đó trong sách hay nghe một câu chuyện thú vị trong một bài phỏng vấn, tôi đều ghi chép lại, cùng với tên tác giả, nguồn và số trang.  Tôi ghi 1 vài câu giới thiệu về nội dung ý nghĩa cũng như hoàn cảnh áp dụng trước mỗi câu nói. Những điều trên giúp tôi tổ chức các ý tưởng của mình tốt hơn và có thể dễ dàng truy vấn khi cần thiết. Ví dụ khi trải qua một ngày tồi tệ, tôi có thể search “Đương đầu với nghịch cảnh” (nguyên văn “Dealing with Adversity”) và nhận được rất nhiều giải pháp từ người khác.

Còn bạn thì sao? Bạn sẽ làm gì để nuôi dưỡng chí học hành của mình?

Jodric Ace Team
Nguồn tham khảo: Never Stop Learning: How Self-Education Creates a Bullet-Proof Career

Advertisements

Tham gia bình luận

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s