Làm thế nào để “thăng hoa” trong công việc ???


Tình yêu dành cho công việc là một trong những phẩm chất quan trọng nhất của sáng tạo. Tình yêu này không vì bất kỳ lợi ích, kết quả hay phần thưởng nào; nó đơn giản là việc ta ngồi xuống và tự khiêu vũ với chính mình, khám phá bản thân, tạo ra sự kết nối và thấy mình ngày càng tiến bộ.

1918362_10154371818006874_4878783363911566614_n
Posted first on http://bit.ly/1pJyTdW

Nhà tâm lý học tiên phong Mihaly Csikszentmihalyi đã nghiên cứu những nơi mà mọi người sống hạnh phúc mỗi ngày. Ông tìm đến những người nghệ sỹ, những nhà khoa học để tìm ra điều làm cho công việc và thời gian của họ trở nên có ý nghĩa.  Liệu đó là tiền bạc, danh vọng, của cải vật chất, mục đích hay tình yêu?

Trong quyển Creativity: The Psychology of Discover and Invention, ông đưa ra lời giải thích vì sao sự hưởng thụ trong lao động lại quan trọng trong sáng tạo đến thế:

“Phẩm chất quan trọng nhất và có ở hầu hết các cá thể sáng tạo là khả năng tận hưởng quá trình lao động của mình trong vô thức. Nếu không vì điều này, những nhà thơ đã sớm ngừng tìm tòi nét đẹp hoàn hảo trong câu chữ để chuyển sang viết quảng cáo, các nhà kinh tế học sẽ vào làm trong ngân hàng để kiếm nhiều gấp đôi tiền thay vì đi giảng dạy tại các trường đại học, các nhà vật lý thôi nghiên cứu mà chuyển sang làm việc tại các nhà xưởng công nghiệp với mức lương cao gấp bội và điều kiện tốt hơn rất nhiều.

12592272_10154391147486874_7249703463969262733_n
Photo by @1924us (http://bit.ly/1NjNhCX)

Sự thụ hưởng này – được ông gọi là trạng thái thăng hoa – diễn ra khi bạn rơi vào trạng thái ngây ngất gần như vô thức: bạn không còn quan tâm đến không gian, thời gian và cả chính bản thân mình. Bạn hăng say với công việc, và dành cho nó sự tập trung cao độ, không còn chỗ cho bất kỳ sự phân tâm nào. Trạng thái hưng phấn này thể hiện rằng công việc bạn đang làm vô cùng ý nghĩa và tràn đầy hứng thú đối với bạn, khơi gợi nơi bạn sự tò mò, ham muốn khám phá vô hạn và đem đến cho bạn cảm giác nôn nao hạnh phúc.

Thăng hoa trong sáng tạo giống như cảm giác của tuyển thủ bóng rổ có đôi tay nóng (vì đập bóng) vậy. Bạn không chỉ thoải mái và tự tin với công việc mình làm mà còn đạt được phong độ đỉnh cao, đồng thời rèn luyện phẩm chất “khao khát sự hoàn hảo”, như Martha Graham đã nói. (Nguyên văn: “inviting the perfection desired”)

Nhưng không phải dễ dàng đạt được trạng thái này, nhất là khi môi trường xung quanh không phù hợp hoặc bạn đang trải qua một ngày vô cùng tồi tệ. Csikszentmilahyi liệt kê 9 yếu tố quan trọng giúp bạn tận hưởng công việc của mình bất kể tuổi tác, giới tính, dân tộc, nghề nghiệp và khác biệt văn hóa. Đây là quy trình hoàn hảo để đạt đến trạng thái thăng hoa trong công việc:

9 yếu tố quan trọng được nhắc đi nhắc lại để mô tả cảm giác hưởng thụ công việc:

1/ Có những mục tiêu rõ ràng trong mỗi việc bạn làm.
2/ Nhận được feedback
3/ Có sự cân bằng giữa kỹ năng và thử thách
4/ Những tác nhân gây phân tán sự tập trung bị loại ra khỏi ý thức
5/ Không lo sợ thất bại
7/ Nhận thức về bản thân tiêu biến
8/ Cảm nhận về thời gian bị sai lệch
9/ Sự sáng tạo trở nên có mục đích

Tôi muốn nói kỹ hơn về 3 yếu tố ấn tượng với tôi nhất trong quá trình tìm kiếm sự thăng hoa khi lao động của mình.

1/ Nhận được feedback

Feedback là thứ giúp chúng ta đẩy nhanh quá trình học hỏi. Bản edit mà bạn nhận lại được cho bản nháp của mình giúp bạn nhìn ra những thứ mình chưa thấy trước đó. Khi bạn tập bài thể dục squat, huấn luyện viên sẽ bảo bạn phải hóp chặt cơ bụng lại để những lần thực hiện sau bạn thực hiện chuẩn xác hơn. Nếu không có feedback, bạn rất khó phân biệt được cái nào tốt hơn và tự nhận thức được hành động của mình, quan trọng hơn là nhận ra chỗ nào mình cần cải thiện để đạt được trình độ cao hơn.

Tìm được người đủ tốt bụng để cho bạn những feedback chân thành và thẳng thắn là điều vô cùng may mắn. Có thể sẽ khó nhận được feedback ngay lập tức nếu bạn là một freelancer, nhưng nếu được làm trong môi trường đề cao việc này thì bạn sẽ tiến bộ cực kỳ nhanh.

Dù là thuê huấn luyện viên hay tạo ra môi trường làm việc với những người có cùng tư tưởng, việc tạo ra thói quen tương trợ lẫn nhau bằng các feedback mang tính xây dựng có lẽ là một trong những tài sản quý giá nhất trong công việc và cuộc sống của bạn. Tôi đã phạm một sai lầm quá nghiệp dư khi để đến tận sau này mới thuê một editor; thỉnh thoảng tôi lại nghĩ về những chi phí cơ hội tôi đánh mất khi bỏ lỡ bao nhiêu dịp học tập trong thời gian đầu đó.

2/ Không lo sợ thất bại

10402874_10154373096071874_2142700146377408888_n
Posted first on http://bit.ly/1XQdBWG // Photo by @fubiz (http://bit.ly/1o8fmlG) Tiny Illustrations That Get Out of Pencil Tips by @1924us

Trong quyển Bird by Bird: Introductions on Writing and Life, tác giả Anne Lamott nói rằng, ‘Chủ nghĩa hoàn hảo là tiếng nói áp chế, là kẻ thù của loài người. Nó khiến tâm trí bạn tù túng và điên loạn đến hết cuộc đời, và là cản vật lớn nhất giữa bạn và bản nháp tệ hại đầu tiên.’

Từ khóa ở đây là lo sợ chứ không phải thất bại. Lo sợ là sự phá hoại mà ta gây ra cho chính mình bằng việc không ngừng tự hỏi, ‘Người khác sẽ nghĩ gì về tôi?’ Bởi vì chúng ta sinh ra đã quen làm hài lòng tất cả mọi người. Đó là lý do tại sao chúng ta dùng những từ ngữ lớn lao khi viết để tỏ ra là mình thông minh. Một khi sự lo sợ biến mất – một khi bạn chấp nhận sự thật rằng thất bại là một phần không thể thiếu của tiến trình, và chấp nhận rằng bạn hoàn toàn có thể giải tỏa sự lo lắng của mình – bạn lại có thể tiếp tục làm việc. Khi đến giai đoạn này, bước tiếp theo của tiến trình (không còn nhận thức về bản thân) sẽ diễn tiến rất tự nhiên.

3/ Sự sáng tạo trở nên có mục đích

Khi một hoạt động trở nên có mục đích, tự bản chất nó sẽ trở nên xứng đáng và thỏa mãn đủ đầy mọi nguyện ước của chúng ta, danh vọng và của cải không còn ý nghĩa gì nữa. Đây là lẽ là huyết mạch sống trong việc đạt đến ngưỡng thăng hoa.

Như trong quyển Why we write, tác giả Jane Smiley có nói,

“Tôi đã nhận được những phần thưởng. Những phần thưởng đó giống như những câu chuyện ảo tưởng. Bạn không thể ước có được giải thưởng. Bạn không thể nói, ‘Sự nghiệp của tôi sẽ chẳng có nghĩa lý gì nếu tôi không giành được giải Nobel.’ Đó là nhận thức sai lầm. Nếu việc bạn đang làm chẳng có nghĩa lý gì với bạn thì cuộc đời này bạn sống quá đáng buồn rồi. Đối với tôi, vấn đề lại quay về sự tò mò. Tôi biết là sự nghiệp của tôi sắp kết thúc nếu một ngày tôi nhìn quanh và thốt lên rằng, ‘Tất cả thật là tẻ nhạt; chẳng có gì thú vị hết.’ Bạn cần phải có hứng thú để tiến bước những ngày tháng của mình trên thế giới này.

Tác giả của quyển Interview with Vampire, Anne Rice đã đề cập trong quyển Daily Rituals rằng thói quen mỗi ngày của bà luôn là “tìm ra 3-đến-bốn-giờ để tập thể dục mà không bị làm phiền.” Tôi nghĩ ẩn ý của bà là nếu đạt được trạng thái thăng hoa, bà có thể hoàn thành tất cả công việc cần làm trong ngày. Sáng tạo không phải là công việc làm từ sáng sớm tới chiều tối lặp đi lặp lại mỗi ngày; đó là tiến trình tìm ra cảm hứng và tận dụng tốt nhất thời gian có được cảm hứng thăng hoa đó.

Khi bắt tay viết bản nháp vào khoảng 9 giờ sáng và cắm cúi vào màn hình máy tính 4 giờ đồng hồ liền sau đó để hoàn thành 2.000 từ, tôi đã đạt được trạng thái thăng hoa trong công việc. Tôi chấp nhận được sự thật rằng bản nháp đầu tiên lúc nào cũng rất tệ; tôi phớt lờ những nghi ngờ về bản thân và lo sợ thất bại, tôi tung hứng các ý tưởng và góc nhìn mà tôi muốn truyền đạt. Hoạt động này có mục đích, những mối liên hệ liên tục hiện ra trong tâm trí tôi khi tìm kiếm tác phẩm của chính mình, và khi hoàn thành bản nháp, tôi như được tiếp thêm sinh lực cho những chặng tiếp theo.

Nếu trạng thái thăng hoa trong công việc quan trọng đối với việc rèn dũa kỹ năng và truyền đạt ý tưởng của bạn, thì bạn làm gì để đạt đến trạng thái đó một cách thường xuyên?

Tôi phát hiện ra rằng những âm thanh nền (ambient sounds) luôn giúp tôi đạt được trạng thái này nhanh chóng. Theo Greg Ciotti,

“Nghiên cứu chỉ ra rằng tạp âm ở mức độ vừa phải có thể truyền cảm hứng cho quá trình sáng tạo, nhưng rất dễ bị quá đà; bởi vì tiếng ồn quá lớn sẽ làm chúng ta khó tập trung, hại nhiều hơn lợi khi bạn cố gắng chìm đắm vào công việc.”

Những ứng dụng như Noisli rất có ích. Khi tôi đeo headphones vào lắng nghe tiếng mưa rơi, tiếng chim hót và âm thanh tí tách của ngọn lửa, những sự phân tán dần biến mất. Những âm thanh đó làm dịu lại những luồng suy nghĩ không dứt trong đầu tôi và giúp tôi tập trung vào công việc hiện tại.

Creativity: The Psychology of Discovery and Invention là quyển sách làm tôi thay đổi cái nhìn của tôi về công việc sáng tạo, tiến trình sáng tạo và tất cả những thứ liên quan khác. Đó là quyển sách gối đầu giường dành cho những ai muốn hiểu cặn kẽ về sự thành công trong sự nghiệp và những tiến trình tạo ra thành quả.

Jodric Ace Team
Nguồn tham khảo: 9 steps to achieving a state of flow

Advertisements

Tham gia bình luận

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s