Bẫy so sánh

Cái bẫy của sự so sánh: Làm thế nào để chia sẻ niềm vui (chứ không ghen tị) với thành công của người khác.


Cứ mỗi sáng khi thức dậy, điều đầu tiên tôi làm là dạo Twitter, chỉ để xem tôi đang thua kém người khác ra sao. Đồng nghiệp vừa mới phát hành e-book. Hai designer tôi yêu thích sẽ kết hợp với nhau trong dự án sắp tới của họ. Đồng nghiệp cũ vừa post trailer cho dự án online sắp tới, và trông kìa, cô ấy thật xinh đẹp, quyến rũ và thời thượng (còn tôi thì vẫn nằm trên giường, mắt nhắm mắt mở và nghiễm nhiên là chẳng có chút phong thái nào).

comparison

Tôi đang tuột hậu ư? Mọi người xung quanh đều đang tiến bộ, gặt hái thành công mới mỗi ngày? Họ đăng tải những thông tin đó có phải với mục đích là làm cho tôi cảm thấy tồi tệ? Hoàn toàn không. Nhưng nếu không cẩn thận nhìn nhận, mạng xã hội sẽ dễ dàng trở thành nơi luôn nhắc tôi về những điều tôi chưa làm được, những giấc mơ tôi chưa hoàn thành, và cả những căn phòng xinh đẹp vượt chuẩn trên Pinterest mà tôi luôn khao khát nhưng chưa bao giờ thực hiện.

Đây không phải là vấn đề của mạng  xã hội. Đây là vấn đề về sự so sánh.

Twitter hay bất cứ mạng xã hội nào cũng không hề thiết kế hay tạo ra bất kỳ thứ gì để làm tôi so sánh, xếp hạng bản thân mình cả. Chỉ có tôi với cơ chế so sánh tự động của tôi mà thôi. Cơ chế đó vừa do bản ngã (“Cái post này cho tôi thấy mình tệ thế nào!”), vừa do động lực sáng tạo (“Còn nhiều lĩnh vực mà tôi có thể thử sức!”) và cả tiếng lòng sâu thẳm nhất của tôi (“Làm thế nào để tôi tạo ra ảnh hưởng, để lại thành quả cho đời và thực sự quan trọng?”).

Và tôi biết không chỉ riêng tôi mới như thế. Cả năm qua tôi hợp tác với người hướng dẫn cho các khóa học về lãnh đạo, Tanya Geisler, để tìm hiểu về lợi ích, cái giá phải trả và những bài học về sự so sánh – và chúng tôi đã khám phá ra rằng tâm lý so sánh chỉ thúc đẩy tích cực  và trở nên có ích với những người có óc sáng tạo và chú tâm phát triển bản thân. Trong nền văn hóa so sánh của chúng ta ngày nay, thật khó tránh khỏi việc nhìn thấy trước mắt những điều người khác đang làm trong quãng đời ngắn ngủi của họ và (thường là vô thức) tự hỏi bản thân “Làm sao để mình giỏi hơn?”. Đây là những điều mà chúng tôi học được.

1/ Đừng so sánh giá trị bên trong bạn với những thể hiện bên ngoài của người khác

Tôi biết đến lời khuyên đắt giá và không dễ thực hiện này lần đầu là khi đang trải qua giai đoạn mà tôi không ngừng ghen tị với người khác. Đối thủ của tôi đã lấy được tấm bằng đáng mơ ước còn tôi thì luôn than thở với người hướng dẫn của mình rằng tấm bằng đó thật xa tầm với của tôi. Lời cảnh báo của cô ấy giúp tôi thức tỉnh: Này, em không biết người ta đã phải học hành, làm việc chăm chỉ thế nào để có được tấm bằng đó. Nên đừng làm như là họ may mắn và chẳng bỏ ra chút công sức nào. Và Chúa ơi, em đừng bao giờ trông mặt mà bắt hình dong.

Em không biết người ta đã phải học hành, làm việc chăm chỉ thế nào để có được tấm bằng đó. Nên đừng làm như là họ may mắn và chẳng bỏ ra chút công sức nào.

Cô ấy hoàn toàn đúng. Bởi vì nhìn người khác trên cao và ghen tị lúc nào cũng dễ hơn là trả lời những câu hỏi khó khăn:

  • Điều gì họ có mà tôi cũng muốn có?
  • Tôi ngưỡng mộ họ vì điều gì? Tôi có thể học hỏi điều gì từ họ?
  • Họ đã làm gì để có được ngày hôm nay?
  • Điều này liên hệ với những giá trị của tôi như thế nào?

Khi nghĩ về những điều này, ngay lập tức chúng ta chuyển từ trạng thái so sánh sang việc đối mặt với cốt lõi của vấn đề: những ước mơ và nỗi sợ hãi của chính chúng ta.

2/ Vui mừng thay vì so sánh

Ngưỡng mộ và ghen tị đều là những phản ứng hướng chúng ta đến những gì mình coi trọng nhất. Và khi nhận thức được điều gì là quan trọng, chúng ta định hướng tốt hơn cuộc sống của mình.

Ngưỡng mộ và ghen tị đều là những phản ứng hướng chúng ta đến những gì mình coi trọng nhất.

Nếu bạn phát hiện mình đang ngưỡng mộ những người liều lĩnh trong sáng tạo, hãy hướng sự chú ý về phần con người khát khao thử thách trong bạn. Nếu bạn đang ghen tị với người bạn luôn biết cách thể hiện bản thân, hãy dành thời gian ngẫm nghĩ về việc thể hiện thành công của bạn theo cách thức riêng. Thêm nữa, nếu bạn bị ám ảnh bởi cánh tay của các tuyển thủ tennis, đó là dấu hiệu bạn đã sẵn sàng lao vào tập luyện thể thao.

3/ Thành công của người khác là tấm gương cho chúng ta

Thế giới của sự so sánh tối tăm và bế tắc. Nhưng nếu bạn thực sự tìm kiếm, bạn sẽ tìm thấy ánh sáng. Ánh sáng từ người khác giúp chúng ta nhìn thấy rõ bản thân mình – và trân trọng điều đó.

Nên lần sau khi bạn biết mình đang ngưỡng mộ hay ghen tị với thành công của ai đó, hãy suy ngẫm:

  • Phẩm chất nào của họ tạo cảm hứng cho tôi?
  • Tại sao tôi lại muốn có những phẩm chất đó?
  • Tôi có thể khác họ như thế nào?
  • Từ việc mong muốn có những phẩm chất đó, tôi hiểu thêm điều gì về những ước mơ của tôi?

Giờ đây lướt Twitter sẽ rất rất khác đấy !

Dịch và chỉnh sửa: Ngọc Dung
Nguồn tham khảo:
The Comparison Trap: How to Enjoy (and Not Envy) the Success of Others

Advertisements

Tham gia bình luận

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s