Lựa chọn từ ngữ cho nội dung bài viết trên blog.

Làm thế nào để nâng cao nội dung chất lượng bài viết trên blog mà không áp đảo người đọc


Nguyên tác Neli Patel

Một thực tế khó khăn chung mà nhiều blogger phải đối mặt chính là làm thế nào để tạo nên một bài viết thực sự có giá trị về mặt thông tin và đồng thời phải thực sự dễ đọc.

Trong các lĩnh vực chuyên môn của Neli Patel bao gồm marketing, hỗ trợ hoạt động doanh nghiệp và SaaS (phần mềm hướng dịch vụ hay điện toán đám mấy – software as a service), chủ đề cho các bài viết là hết sức phức tạp và nếu không cẩn thận thì hậu quả là các bài viết sẽ trở nên khó hiểu và nhàm chán. Vậy anh ấy đã làm cách nào để tránh tính trạng này?

Lựa chọn từ ngữ cho nội dung bài viết trên blog. Minh họa: Sưu tầm

Dưới đây là 5 kỹ thuật cơ bản mà Neli Patel sử dụng để tạo nên một bài viết tối đa khả năng đọc hiểu của người xem nhưng vẫn giữ được sự mạch lạc, logic và tính hấp dẫn của nội dung.

1. Viết câu ngắn

Mỗi một chủ đề được hợp lại từ nhiều đoạn văn, đoạn văn được cấu tạo từ những câu sao cho chúng cùng diễn tả cho một ý hoàn chỉnh nào đó. Suy nghĩ đó khi diễn đạt càng ngắn gọn và đơn giản thì nó sẽ dễ dàng được hiểu. Điều này hợp lý phải không nào?

Bạn có thể viết bất cứ đề tài nào miễn người khác thực sự dễ đọc và cảm nhận được sự thông minh tinh tế trong bài viết, không quan trọng đó phải là một bài viết chuyên sâu đề tài đó. Vậy chìa khóa là gì? Đó chính là độ dài của câu. Hãy thử suy ngẫm những số liệu này:

  • Độ dài trung bình của một câu trong các tạp chí chuyên ngành là 60 từ.
  • Độ dài trung bình của một câu trong Harry Porter là 12 từ.

Giờ thì chúng ta hãy nhìn vào ví dụ một câu trong tạp chí do một đội ngũ chuyên gia soạn thảo với độ dài giới hạn 39 từ:

“It classically presents with a preceding history of blunt or penetrating ocular trauma, or it may be associated with other ocular disorders such as congenital glaucoma and aniridia, or concomitant hereditary systemic diseases such as Marfan syndrome and homocystinuria.”

Và một ví dụ khác trong Harry Potter và Phòng chứa bí mật:

“Filch was looking triumphant.”

Bạn sẽ đọc câu nào? Hiển nhiên bạn đang không sản xuất một tạp chí chuyên ngành hay viết một tiểu thuyết như Harry Potter, nên có thể nói những gì bạn đang viết sẽ là ở đâu đó giữa hai thể loại này.

Vậy thì câu của đoạn văn nên dài bao nhiêu? 10 đến 20 từ. Một nghiên cứu đã chỉ ra rằng:

  • Câu với 8 từ: 100% đọc hiểu
  • Câu với 14 từ: 90% đọc hiểu
  • Câu với 43 từ: 10% đọc hiểu

Đa phần độ dài trung bình mỗi câu từ 15 – 20 từ. Thế làm thế nào để viết câu ngắn hơn, 3 mẹo này là dành cho bạn:

  • Ít từ hơn nữa: Nếu trong câu từ đó không cần thiết, nên lượt bỏ.
  • Diễn giải ngắn gọn hơn: Nhiều câu thường sắp xếp lộn xộn và diễn đạt dài dòng. Nếu điều đó đang làm cản trở bạn, hãy dẹp chúng sang một bên.
  • Ý tưởng ngắn gọn hơn: Quan trọng không kém độ dài của câu chính là sự phức tạp của chúng. Mỗi câu một ý, như thế là đủ.

Bạn có thể tùy chỉnh độ dài ngắn của câu nhưng nói chung, càng ngắn càng tốt.

2. Đặt câu hỏi, sau đó tự trả lời

Bạn muốn người đọc theo sát với dòng suy nghĩ của chính mình trong bài viết? Vậy nên làm như thế nào? Đó chính là đặt câu hỏi sau đó trả lời những câu hỏi đó. Nội dung phần trên đã áp dụng cách này – một câu trả lời theo sau một câu hỏi.

Tất cả các câu trong bài viết đều sử dụng để trả lời cho một câu hỏi nào đó. Và thực tế câu hỏi cho bài viết này chính là: Làm thế nào để chúng ta có thể viết một cách thông minh, khôn khéo hơn nhưng vẫn giúp cho người khác dễ đọc, dễ hiểu?

Nếu bạn có thể dự đoán được người đọc đang thắc mắc điều gì, việc còn lại của bạn đơn giản chỉ là nêu ra câu hỏi và trả lời chúng. Một số câu hỏi được dùng trong bài viết này như là:

  • Câu của đoạn văn nên dài bao nhiêu?
  • Làm thế nào để viết câu ngắn hơn?
  • Vậy nên làm như thế nào?

Một câu hỏi được nêu ra với mục đích gì? Đó chính là buộc người đọc phải suy ngẫm. Có thể họ sẽ không trả lời nhưng ít nhiều họ cũng đang suy nghĩ về nó. Như thế là quá đủ. Điều đó chứng tỏ được rằng người đọc đang theo sát dòng suy nghĩ của bạn và bạn có thể thay họ trả lời những thắc mắc đó.

3. Tóm tắt các nghiên cứu

Một cách đơn giản để tạo nên một thuyết phục mạnh mẽ, một lập luận chắc chắn và thông minh chính là dẫn chứng các nghiên cứu. Trong bài viết này, bạn có thể thấy dẫn chứng về một cuốn sách có nội dung nhàm chán được xuất bản bởi Hiệp Hội Đọc Sách Quốc Tế (The International Reading Association). Tên tác giả cũng như tựa đề cuốn sách không được nêu ra, mà chỉ được viết “Một nghiên cứu chỉ ra rằng” và liên kết trực tiếp tới nội dung của nghiên cứu đó. Kết quả xảy ra chính là:

  • Bạn, người đọc, có được kiến thức về những nghiên cứu có giá trị.
  • Tác giả, người viết, tạo dựng được độ tin cậy từ việc dẫn chứng những nghiên cứu tốt.

Do đó, dẫn chứng và tóm tắt các nghiên cứu báo cáo là cách dễ dàng và trực tiếp tăng thêm mức độ tác động đến người đọc cũng là cách tốt để tạo độ tin cậy từ phía họ. Quan trọng nhất là người đọc có được những thông tin thực sự có giá trị.

4. Sử dụng từ ngữ chính xác

Nhiều tác giả khuyên bạn nên sử dụng những từ đơn giản nhất. Và theo nghiên cứu, sử dụng từ ngắn và phổ biến là cách thứ hai giúp tăng độ tin cậy của bạn.

Điều hiển nhiên là bạn muốn bài viết của mình dễ hiểu nhất nhưng đồng thời thông tin được truyền đạt một cách chính xác nhất có thể. Do vậy, đôi khi bạn có thể sử dụng những từ ngữ chuyên dụng.

Đối với các bài viết học thuật, chuyên ngành thì việc sử dụng các từ dài, từ ghép là đúng. Vậy thì khi nào nên sử dụng những từ ghép, từ chuyên ngành và khi nào nên sử dụng từ ngắn, từ đơn? Dưới đây là một số ý tưởng bạn có thể sử dụng để chọn đúng từ theo Nali Patel:

  • Sử dụng những từ dễ hiểu trong bối cảnh, thậm chí nếu người đọc không thể hiểu định nghĩa của từ đó, họ có thể sử dụng bối cảnh đoạn văn để đoán được ý của từ. Ví dụ: “Hãy chắc chắn là dữ liệu WordPress của bạn đã được sao lưu để giảm thiểu tối đa thiệt hại có thể xảy ra”. Sao lưu không phải là từ phổ thông song bối cảnh chỉ ra được là người dùng phải làm gì đó để tránh thiệt hại.
  • Hãy biết là mình đang viết cho ai và sử dụng những từ mà đối phương có thể hiểu. Chẳng hạn bút toán không phải là từ sử dụng phổ biến, nhưng nếu bài viết cho độc giả là dân tài chính thì họ hiểu chính xác điều mà bạn đang nói đến.
  • Sử dụng từ chính xác nhất. Từ càng đơn giản thì thường càng mô tả những nghĩa chung chung, do đó nếu cần mô tả chi tiết một sự vật sự việc nào đó, hãy dùng những từ ngữ thật chi tiết.
  • Nếu đững giữa hai lựa chọn, hãy chọn từ nào ngắn hơn và dễ hiểu hơn.

Khi rơi vào tình huống phải lựa chọn từ ngữ, suy nghĩ kĩ và sử dụng đúng từ cho bối cảnh. Những từ “cao siêu” sẽ có thể làm bạn trông thông minh hơn nhưng chúng không phải lúc nào cũng có khả năng truyền tải, kết nối tới người đọc một cách tốt nhất.

5. Phá vỡ một số nguyên tắc về ngữ pháp

Bạn có để ý thấy một số nguyên tắc về ngữ pháp không được áp dụng trong bái viết này hay không? Cậu không hoàn chỉnh, câu đặc biệt,… và sẽ có rất nhiều các nguyên tắc về ngữ pháp khác nữa. Vấn đề là không phải tác giả không biết về ngữ văn nhưng tác giả cũng hiểu rõ về sự hiệu quả trong giao tiếp khi ngữ pháp không còn được đặt nặng. Nếu cần bạn có thể phá vỡ một hay hai nguyên tắc ngữ pháp nào đó để làm cho nội dung bài viết rõ ràng hơn thì bạn nên làm như vậy và tôi cũng sẽ làm vậy. Điều này giúp tăng mức độ giao tiếp, hạn chế đi việc độc thoại một chiều trong các bài viết của chính bạn.

Trên đây là những kỹ thuật viết bài của Neli Patel, còn bạn đang sử dụng những mẹo nào để khiến cho nội dung bài viết của bạn thông minh hơn, dễ đọc hơn? Hãy chia sẽ với chúng tôi ở mục bình luận bên dưới.

Jodric Ace Team
Bài viết dịch từ How to write high-level blog posts that don’t overwhelm your readers
Tác giả Neli Patel – Hubspot, 2015

Advertisements

Tham gia bình luận

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s